Op 28 januari is het Gedichtendag. Het thema dit jaar is 'Over de grens'. Poëzie zoekt voortdurend de grenzen op én overschrijdt ze. Of het nu geografische grenzen, de grenzen van fatsoen of de limieten van 'het gedicht' zelf zijn.
Speciaal voor Gedichtendag vroegen we tien Vlaamse en Nederlandse dichters om een gedicht 'over de grens' te schrijven: Stijn Vranken, Paul Bogaert, Sylvie Marie, Tsead Bruinja, Maarten Inghels, Ted van Lieshout, Ruth Lasters, Christophe Vekeman, Charles Ducal en Edward van de Vendel met illustraties van Floor de Goede. Het resultaat kan je lezen, ontdekken en proeven in de mini-dichtbundel ' Iedereen Leest :: Over de Grens'. Die kan je op Gedichtendag gratis krijgen in de treinstations van Gent-Sint-Pieters, Antwerpen-Centraal, Genk, Leuven en Brugge. De bundel is ook in ruim 180 bibliotheken te krijgen.
Wil je meer van deze dichters lezen? Hieronder vind je enkele van hun dichtbundels. Ook op hun persoonlijke websites zijn veel mooie woorden te ontdekken.
de Slalom soft is eigenlijk één lang gedicht, zo staat het ook op de cover: "gedicht". Dat is duidelijk. Het is een moderne versie van de 15de eeuwse 'Everyman', een poëtische beschrijving van de 'gewone mens', 'het alledaagse leven zoals het is'. Is het lofzang? Is het een klaagzang? Bogaert schetst in ieder geval geen opbeurend beeld. In het Nederlandse Trouw staat het zo beschreven: “Bogaert schotelt ons een hel voor, of erger nog: hij toont ons de wereld waarin we leven.”
Toch schuilt er humor in deze bundel, of toch op zijn minst glimlachjes van herkenning. Dat zet je dan aan het denken. Ik vind het altijd mooi als een dichtbundel dat kan doen: je aan het denken zetten... Terechte winnaar van de Herman de Coninckprijs 2010!
De bundel Vlees Mij lees je in een adem uit, om het daarna nog eens door te bladeren. Het eerste deel bestaat uit puur lichamelijke poëzie met al zijn warmte en soms banaliteit.
In de delen die volgen blijkt de schrijver ook filosofisch talent te hebben en soms echt geestig te zijn, zoals in “geachte heer Vranken”, waarin zijn vrouw hem bedankt voor het verwekken van een kind.
De waarschuwing “Leven is dodelijk, het werkt verslavend en veroorzaakt hartkloppingen, Begin er niet mee”, is grotendeels ook van toepassing op zijn bundel. Want hoewel niet dodelijk, is het wel verslavend. Begin je eenmaal te lezen, dan ben je verkocht!
De gedichten uit deze bundel geven mij de ervaring van nippen aan een glas wijn en net als ik me afvraag waar het naar smaakt, wordt er een doek over heen gelegd.
Eerst werd ik er door verrast, maar gaandeweg begon de bundel mij te irriteren.
Pas in de laatste zes gedichten wordt “het niet-gebeurde overschouwelijk en bezoekbaar” zoals zij schrijft in het gedicht “zaal”. Hier springt de schrijfster over haar schaduw en ontvouwt zich een voorproef van leesbaarheid. Ben je echter niet zo’n doorzetter, dan heb je dit boekje al eerder terzijde gelegd.
Ducals bundel, Toegedekt met een liedje, is er één vol contrasten. Zo lijken de gedichten één voor één zachte liedjes, elk vers zo eenvoudig perfect. Ik herhaal de woorden luidop en geniet van de ritmische klanken en de al even betekenisvolle witregels: Alleen wat gestuif, heel licht, als van poëzie. Toch vervalt Ducal nooit in een lichtvoetig schrijven. Het deken verdwijnt en legt alles open en bloot: van de vrouwen die schitteren op pornografische websites tot persfotografen die esthetica boven ethiek verkiezen. Van daar neemt de dichter de lezer mee op een tocht langs de mogelijkheden van taal. Kunnen woorden deze leegte vullen? Laten dichters sporen na? Vaak luidt het antwoord angstvallig negatief, maar hier en daar toont zich een sprankeltje hoop. Want in al zijn onmacht, weet de dichter dat hij niet buiten zijn schrijven kan: Ik weet wel dat dit dwaas is / dat als ik doodga ook dit werk, / dat al half uitgewist en zonder hoop is. / Maar dat is geen argument.
Zo kan ik evenmin een reden vinden om deze bundel niet aan te schaffen
zonder
die morgen tref ik woorden aan tussen de lakens,
ze prikken als stukjes spiegel waarin een schim
weerkaatst. ik lees:
ik ben weg, neem niets mee behalve
de geur van je haren, de zachtheid van je wangen,
de smaak van je lippen. de hond
op straat leidt me
af en ik staar naar het raam. nooit zag het ochtendlicht
er zo vaal uit, had het gordijn zo weinig kracht.
het was de eerste keer dat het niet opbollend
in mijn haren snoof, mijn wangen streelde,
me goedemorgen zoende.
In dit voorjaar verscheen Zonder, de debuutbundel van dichter Sylvie Marie (1984). Zij publiceerde reeds in diverse tijdschriften en naar deze debuutbundel werd dan ook al een tijdje uitgekeken door de liefhebber.
Sylvie Marie gebruikt naast een directe taal ook heel veel spanningselementen in haar poëzie en dat zorgt voor een zekere vlotheid! Ik zou de titel Zonder aan kapsones willen koppelen. Zonder kapsones maar wel met enorme kracht dat is voor mij deze prachtige debuutbundel van a tot z.
Met een bijzonder oog voor detail maakt ze haar gedichten rijk, maar de soberheid waarmee ze haar gedichten afwerkt geeft dan weer een bevreemdende nuchterheid.
Wat mij betreft is Sylvie Marie een dichter met enorme capaciteiten, die bij de poëzieliefhebber hoge verwachtingen oproept.
Op 28 januari is het 
