De conclusies die reizigers, schrijvers of historici door de eeuwen heen na een bezoek aan Spanje trokken, was dat het land anders was. Meestal betrof het hier de projecties van zigeunervrouwen die uitdagend flamenco dansten en mannen die in besloten kring het liefst een tulband droegen. Veel Spanjaarden zagen dat tot op zekere hoogte ook zo. Ze beschouwden zich als de schatbewaarders van een warmbloedige psyche, een unieke mengvorm van culturen, die nog niet was platgewalst door de moderne economie van de kille burgerlijke samenlevingen. Het vooruitstrevende deel van de Spanjaarden wilde daarentegen juist helemaal niet anders zijn en streefde naar een snelle aansluiting bij de rest van het continent. Het was Don Quijote versus Ikea.
De Nederlander Steven Adolf, die in Madrid correspondent is voor het NRC Handelsblad, Elsevier, Radio 1 en Netwerk, schreef een heel boeiend en vlot lezend werk over het nieuwe democratische Spanje. Hij doet dit op een vrij originele manier en neemt hiervoor tien Spaanse feestrituelen als uitgangspunt.
Die feestrituelen brengen ons in alle provincies waar we alle bijzonderheden tot in detail verteld krijgen. Tussen de bedrijven door krijgen we zowel belangrijke historische feiten, de nieuwste politieke ontwikkelingen en schandalen als de evolutie op sociaal en cutureel vlak voorgeschoteld. Steven Adolf laat niets onbesproken en ook het kleinste detail verzwijgt hij ons niet.
Zo laat hij ook niet onbesproken dat de democratische vrijheden het imago van de spanjaard als latino lover bij uitstek flink hebben aangevreten. Niet alleen het geboortecijfer is flink gedaald maar ook het aantal coïtussen neemt jaar na jaar af.
Spanje achter de schermen is één van de mooiste en openhartigste boeken die ik ooit over een land gelezen heb.
