Gedichten zijn leuk, onderhoudend, verrassend, spitsvondig, grappig ontroerend. Zelden vreemd, uitdagend, moeilijk, grensverleggend. Dat is wat ik constateer als ik door handboeken blader.
Het Vlaams Fonds voor de Letteren en het Poëziecentrum begonnen in 2007 met de publicatie van een 'Gedichtendagessay'. In de uitgave van 2010 Alle poëzie dateert van vandaag, het derde essay in de reeks, voert gevierde dichter Charles Ducal een uiterst knap pleidooi voor poëzieonderwijs.
En zo'n pleidooi is nodig, weet Charles Ducal, die zelf leraar Nederlands is in een middelbare school. Nu is hij inderdaad de ideale persoon om dit pleidooi te voeren. Hij heeft verstand van dichten, gedichten lezen én poëzieonderwijs. En dat laat hij maar al te graag zien in dit essay.
Charles Ducal wil teruggaan naar de basis van het gedicht, zoals die geformuleerd werd door zijn professor Engelse literatuur aan de K.U.L., de vermaarde Herman Servotte. Geen uitdrukking van gevoelens, geen goed vermomde boodschap, maar een zeer beredeneerde vorm van taalgebruik.
De auteur vindt het toch vreemd en jammer dat er zo weinig dichtbundels worden verkocht en er zo weinig geoefende lezers zijn. Dit ondanks het feit dat er zo veel gedichtenlezers en (aspirant)dichters zijn, dat er wel veel mensen naar voorleesavonden gaan en dat er, onder andere op Gedichtendag, zo veel poëzieactiviteiten worden georganiseerd.
Waar het Ducal om gaat is de smaak te verfijnen. Geen genoegen te nemen met de commerciële clichés. Waarom voor het gemakkelijke kiezen als het ook moeilijk kan? Wat goede poëzie teweeg kan brengen, kan geen enkel popliedje, aldus Ducal. Hier ben ik het absoluut met hem eens, maar hij weet zijn eigen visie zéér goed te verwoorden.
Dat het bij het lezen van poëzie draait om de juiste spanning van de woorden op te roepen, weet Charles Ducal geraffineerd te vertolken door in dit essay met veel vakmanschap alle registers van fictie en non-fictie open te trekken.
Ducals bundel, Toegedekt met een liedje, is er één vol contrasten. Zo lijken de gedichten één voor één zachte liedjes, elk vers zo eenvoudig perfect. Ik herhaal de woorden luidop en geniet van de ritmische klanken en de al even betekenisvolle witregels: Alleen wat gestuif, heel licht, als van poëzie. Toch vervalt Ducal nooit in een lichtvoetig schrijven. Het deken verdwijnt en legt alles open en bloot: van de vrouwen die schitteren op pornografische websites tot persfotografen die esthetica boven ethiek verkiezen. Van daar neemt de dichter de lezer mee op een tocht langs de mogelijkheden van taal. Kunnen woorden deze leegte vullen? Laten dichters sporen na? Vaak luidt het antwoord angstvallig negatief, maar hier en daar toont zich een sprankeltje hoop. Want in al zijn onmacht, weet de dichter dat hij niet buiten zijn schrijven kan: Ik weet wel dat dit dwaas is / dat als ik doodga ook dit werk, / dat al half uitgewist en zonder hoop is. / Maar dat is geen argument.
Zo kan ik evenmin een reden vinden om deze bundel niet aan te schaffen
