De leeswereld van Abbie Boutkabout

‘Ik had amper de beginregels gelezen en ik was al compleet overrompeld.’ Abbie Boutkabout klapt Varkensroze ansichten open, een dichtbundel van Mustafa Stitou: ‘Er is geen ontkomen aan de dood, zelfs niet in de maag van een dood paard.’ Abbie wrijft sierlijk over de kaft van de bundel. ‘Hoe kun je dat nu zo treffend verwoorden?’, vraagt ze. ‘Niet samen scheiden we licht en donker is mijn lievelingsgedicht. Het gaat over een zoon die zich richt tot zijn Marokkaanse vader. Die vader is oud aan het worden en je voelt dat de jeugd van de zoon niet erg fijn was, maar hij weet waarom, weet waar zijn vader vandaan komt, weet hoe hij is gevormd en vraagt zich alleen af waarom zijn vader hem niet ziet.’

Ik ben je secretaris vergeef me ik zeg dit als je secretaris

we zijn een team ik knip je haar verzorg je voeten

samen drijven we artsen tot wanhoop je schedel

in mijn hand je asgrijs haar ik zeg dit

als je secretaris het is niets

‘Voor die intense non-fictiefase las ik nochtans veel romans. Het is ook niet dat ik fictie toen compleet afzwoer. Romans waren het logische gevolg van mijn jeugd, waarin ik ontzettend veel heb gelezen. Boeken waren heel aanwezig in ons gezin. Mijn vader was als zevenjarige met zijn ouders uit Marokko aangekomen in België en mocht niet studeren. Dus vroeg hij me later om filosofische boeken voor hem te halen in de bibliotheek, als zelfstudie, maar evengoed dichtbundels van Jotie ’T Hooft. Zien lezen doet lezen. Dus koos ik ook boeken voor mezelf in de wijkbibliotheek in Lier. Dat klein bibje heb ik haast helemaal uitgelezen. Als oudste van tien kinderen heb ik in navolging van mijn vader ook indirect mijn broers en zussen gestimuleerd om te lezen. Dat doen ze overigens nog altijd.’

'The Namesake van Jhumpa Lahiri (in het Nederlands uitgebracht als De naamgenoot, red.) is een boek dat heel belangrijk voor me is. Daarin wacht een Bengaals echtpaar in de Verenigde Staten op een brief uit Calcutta. De overgrootmoeder van hun pasgeboren zoontje mag de naam geven. Ze wachten vruchteloos op de brief. Om het ziekenhuis te kunnen verlaten geeft de vader een troetelnaam aan het kind: Gogol, vernoemd naar de Russische schrijver. Tijdens een treinongeluk heeft een boek van Gogol ooit het leven gered van de vader. De overgrootmoeder sterft kort daarna, waarna de ouders later het kind Nikhil willen noemen, wat de jongen afwijst. Al opgroeiend worstelt hij met zijn achtergrond, ook met zijn naam, en verandert die naam uiteindelijk wel in Nikhil. Later vertelt zijn vader hoe hij aan de naam ‘Gogol’ kwam destijds. Nikhil vindt het verschrikkelijk. Jaren later, wanneer de vader sterft, leest Nikhil een boek dat hij als tiener van hem kreeg, van Nikolai Gogol. Er gebeurt weinig spectaculairs in dat boek. In spaarzame taal creëert Lahiri verschillende levens van verschillende generaties. Het gaat over migratie, over gemeenschappen, over je weg zoeken en vinden, of niet vinden.'

'Alles wat ik lees draait uiteindelijk hier om: Wat betekent het om mens te zijn? Hoe verhoud je je tot de ander? Wie ben je en wat geef je door? Dat is ook waar Mustafa Stitou over dicht in Niet samen scheiden we licht en donker':

en vergeef me want ik ben onschuldig

en ik vergeef je want je bent onschuldig

ik zeg het maar even het is niets