De voorleesboekenkast van juf Mevin
In de reeks ‘De voorleesboekenkast’ gaan we op bezoek bij enthousiaste voorlezers en hun kinderen. Wat zijn hun favoriete voorleesboeken? Hoe ziet hun voorleesritueel eruit? In deze aflevering duiken we in de voorleesboekenkast van kleuterjuf-in-pauze en influencer Mevin Vranken (@juf.mevin) en haar dochter Odette van vier.
door Katrien Elen
Ritueel met sfeerlichtjes
‘Van kleins af lezen wij met Odette elke dag een verhaaltje voor het slapengaan, als deel van het bedtijdritueel. Eerst spelen we een spelletje, dan beginnen we met tandenpoetsen en trekken we haar pyjama aan. We sluiten af in bed met een verhaaltje, soms alleen Odette en ik, maar het gebeurt ook dat mijn vriend Pieter er gezellig bij komt. Met sfeerlichtjes maken we haar hemelbedje zo knus mogelijk. Meestal lezen we één boekje en praten we er nadien nog wat over na: wat is er gebeurd? Waarom zou dat zo zijn? Soms leggen we ook linken naar ons eigen leven.
Af en toe, als ze het verhaal heel goed kent, vertelt Odette het aan ons. Klein wit visje van Guido Van Genechten kon zij op heel jonge leeftijd al “lezen”. Het was grappig om te horen wat zij ervan maakte. De uitspraak was niet altijd correct, maar het was wel heel schattig.’
Huis vol boeken
‘We zijn vroeg begonnen met boeken aan te bieden. Toen Odette op haar buik begon te spelen, gaf ik haar geluidenboekjes. In haar park lagen dan weer de zwart-witboekjes uit de Baby ziet-reeks: contrasterende babyboekjes die goed zijn voor de ontwikkeling van het zicht. Heerlijk vond ik het als prille mama om daarmee bezig te zijn. Ik wilde altijd al mama worden en had al voor haar geboorte een enorme boekenkast met kinderboeken. Die vroegen om een kindje om aan voor te lezen. Sinds haar komst is de collectie alleen maar uitgebreid.’
‘Overal in huis staan er kinderboeken. Boeken die ik heel mooi vind of die me nauw aan het hart liggen, staan op het open rek in de living. Eén miljoen vlinders van Edward van de Vendel kreeg ik van Pieter bij het begin van onze relatie. Op Je bent al alles van Hanne Luyten heb ik, toen ik het voor het eerst las, erg emotioneel gereageerd. Ook Mijn mama is ook een mens van Madelon Lutgert-Plante staat op dat rek. De mooie cover past zelfs in het interieur.’
“Ik wilde altijd al mama worden en had al voor haar geboorte een enorme boekenkast met kinderboeken. Die vroegen om een kindje om aan voor te lezen. Sinds haar komst is de collectie alleen maar uitgebreid.”
Thematisch geordend
‘Toen ik nog voor de klas stond, reserveerden Pieter en ik de boeken bij elkaar. Nu kan Pieter ze allemaal gebruiken. Ik heb er wel een naamsticker in geplakt. Ik ben heel zorgzaam met boeken; Pieter durft ze al eens te laten rondslingeren in de klas. Zo weet ik zeker dat ze weer terugkomen. Ik heb het eens uitgerekend: hier staan voor duizenden euro's aan boeken. Een flinke investering, maar ik ben heel fier op de collectie.’
‘In de grote boekenkast in mijn bureau staan boekjes gerangschikt op thema, een gevolg van ons professionele leven. Pieter en ik zijn allebei kleuteronderwijzers, al focus ik me momenteel op mijn carrière als zelfstandige. We hebben een mooie voorraad themaboekjes over carnaval, de herfst of kerstmis… Als leerkracht is het handig om die zelf in huis te hebben. Bibliotheken zijn in die periode immers vaak uitgeput binnen een bepaald thema: iedereen wil die boeken.’
‘Toen ik nog voor de klas stond, reserveerden Pieter en ik de boeken bij elkaar. Nu kan Pieter ze allemaal gebruiken. Ik heb er wel een naamsticker in geplakt. Ik ben heel zorgzaam met boeken; Pieter durft ze al eens te laten rondslingeren in de klas. Zo weet ik zeker dat ze weer terugkomen. Ik heb het eens uitgerekend: hier staan voor duizenden euro's aan boeken. Een flinke investering, maar ik ben heel fier op de collectie.’
Herkenning en inclusie
‘Met de collectie uit de kast vul ik het boekenrekje en -mandje in Odettes kamer. De inhoud verander ik regelmatig. Sommige boekjes zijn speciaal voor Odette aangeschaft. Sinds kort draagt zij een brilletje. Omdat ik herkenbaarheid belangrijk vind, ben ik op zoek gegaan naar boeken met personages met een bril. Lichamen zijn leuk van Tyler Feder is een erg inclusief boek. Er staan veel soorten lichamen in, maar ook mensen met oogpleisters of een bril, net als iemand die blind is of een lui oog heeft… Ook De bril van Beer van Leo Timmers heb ik recent gekocht. Maar evengoed zoek ik boeken waarin gewoon een personage met een bril voorkomt, zonder dat het verhaal daar expliciet om draait.’
Favorieten van het moment
‘Wat we lezen, kiezen we samen. Vaak reik ik een paar boeken aan en kiest Odette daaruit. Soms wil ze elke dag iets anders, soms wekenlang hetzelfde boek. Momenteel gaat haar voorkeur uit naar grappige boekjes. Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft van Werner Holzwarth vind ik zelf ook grappig, net als Mijn mama heeft geen slurf van Julia Donaldson of Als ik een dino had van Gabby Dawnay. Haar grote favoriet van het moment is Hansje van Julia Donaldson, een grappig verhaal over een gansje dat denkt dat de beer haar papa is. Als Pieter voorleest, vraagt ze altijd om dat boek. Odette krijgt ook regelmatig boekjes van 'tante Sara', mijn beste vriendin die bekend staat als @juf_sara_. Zij is niet alleen kleuterjuf, maar ook auteur. Odette is dol op haar educatieve boekjes over Pippa. Als Sara in de buurt is voor een voorleessessie zijn we er graag bij.’
“Momenteel gaat haar voorkeur uit naar grappige boekjes. Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft van Werner Holzwarth vind ik zelf ook grappig, net als Mijn mama heeft geen slurf van Julia Donaldson of Als ik een dino had van Gabby Dawnay.”
Expressief voorlezen
‘Ik ben een expressieve en entertainende voorlezer, met veel stemmetjes en mimiek. Voor de klas had ik vaak een doe-insteek. Als het regende in een verhaal, liet ik de hele klas regengeluidjes maken. Dat doe ik thuis misschien wat minder, maar ik ben wel even enthousiast. Pieter ook. We kunnen allebei helemaal opgaan in een verhaal en overdrijven graag. In het dagelijkse leven ben ik niet altijd heel zelfzeker, maar bij het voorlezen ben ik totaal niet bang om mezelf te laten zien. Om kinderen mee te sleuren in een verhaal haal ik alles uit de kast. Als een personage boos is, durf ik dus al eens met het boek op tafel te kloppen. Het mooiste compliment dat je me kunt geven, is een groep kleuters die met een gefascineerde blik en open mondje naar me zit te staren.’
‘Al ben ik erg expressief, ik blijf meestal vrij dicht bij de tekst. Zeker bij een rijmboek, zoals Stap maar op mijn bezemsteel van Julia Donaldson, wil ik dat ritme laten horen. Bij andere boeken verander ik hier en daar wel eens een woordje, maar over het algemeen vind ik het net waardevol om de tekst te volgen, ook om de taalontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren en hun woordenschat te verrijken.’
‘In de klas kwamen er regelmatig ouders en grootouders langs om voor te lezen. Een tip die ik dan altijd gaf, was om het boekje zeker ook aan de groep te tonen. De tekst is belangrijk, maar aan kleine kinderen moet je het boek ook laten zien. Als voorlezer moet je het dus op voorhand al een beetje kennen.’
“Het mooiste compliment dat je me kunt geven, is een groep kleuters die met een gefascineerde blik en open mondje naar me zit te staren.”
Boeken kopen en uitlenen
‘Boeken kopen doe ik bij Standaard Boekhandel of hier in Hasselt bij Grimm of in de conceptstore van Clavis. Soms sturen schrijvers of uitgeverijen mij een boek op. Dat is natuurlijk heel fijn. Ik heb ook een samenwerking met de Nederlandse website kinderboekjes.nl. Die bieden overschotten van uitgeverijen aan tegen een interessante prijs. Maar mijn belangrijkste boekenbron is Beleaf, een online boekenwinkeltje. Noy, de eigenares heeft een grote passie voor kinderboeken. Via Instagram vraag ik haar vaak om advies als ik een boek zoek over een bepaald onderwerp. Omdat we zoveel boeken hebben, lenen we niet vaak uit de bibliotheek. Maar we gaan wel graag naar de bib van Hasselt als activiteit: dan zetten we ons daar met een boekje en snuiven we de sfeer op.’
Lezen als kind en vandaag
‘Als kind was ik een echte boekenwurm. Elke zondag gingen we met het gezin naar de bib en elke dag las ik een boek. Ik was geen sterke student - ik heb adhd en had best wat struggles op de lagere school - maar taal en lezen ging altijd vlot. Ondanks mijn drukke en hyperactieve karakter kon ik met een boek tot rust komen. De getatoeëerde mama van Jacqueline Wilson, over een impulsieve, wat zotte mama die niet zo gezond bezig was, was lang mijn favoriet. Ik las het telkens opnieuw. Waarom het me zo aansprak, weet ik niet meer precies. Misschien moet ik het nog eens herlezen.
Sinds ik mama werd, is het lezen voor mezelf er wat bij ingeschoten. Zeker nu ik gestart ben als zelfstandige, werk ik vaak ‘s avonds. Af en toe luister ik via Storytel wel naar een boek tijdens het poetsen. En kinderboeken blijf ik natuurlijk lezen, zelfs als Odette er niet bij is.’
Waarom voorlezen ertoe doet
‘Ik kan niet genoeg benadrukken hoe waardevol voorlezen is voor de ontwikkeling van een kind. Mochten we met zijn allen wat meer voorlezen, zou de wereld een beetje groter en mooier worden. Via verhalen haal je immers de wereld naar binnen. Ik vind het dan ook één van de belangrijkste en leukste dingen die je als ouder kunt doen. Op oudercontacten merkte ik vroeger vaak dat sommige ouders onzeker in het ouderschap staan. Als ze me dan vroegen wat ze meer konden doen, raadde ik altijd aan een verhaaltje te lezen voor het slapengaan. Het is quality time én nuttig tegelijk. En dankzij de bibliotheek toegankelijk voor iedereen.”
“Op oudercontacten merkte ik vroeger vaak dat sommige ouders onzeker in het ouderschap staan. Als ze me dan vroegen wat ze meer konden doen, raadde ik altijd aan een verhaaltje te lezen voor het slapengaan. Het is quality time én nuttig tegelijk.”
VIJF TIPS VAN MEVIN
- Het spijt me van Ankie De Frangh: ‘Over een mama wiens emmer vol raakt, die af en toe ontploft en dat heel erg vindt. De mama legt aan haar dochtertje uit waar dat vandaan komt en zegt: “Het spijt me”. Ik kom zelf uit een gezin waar vaak werd geroepen en had me voorgenomen om dat niet te doen. Toch gebeurt het hier ook wel eens. Dit is een waardevol en helend boek om het daarover te hebben, met de boodschap dat we, ook als het misgaat, veilig zijn bij elkaar.’
- Je bent al alles van Hanne Luyten: ‘Over een garnaaltje dat vrienden wil maken en daarvoor van alles doet, zoals koekjes bakken. Als hij daar geen respons op krijgt, leert hij dat je je niet anders moet voordoen om vrienden te maken. Wees gewoon jezelf. Dat is meer dan genoeg.’
- Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft van Werner Holzwarth: ‘Een grappig boekje, zeker rond de periode van zindelijk worden. Je kunt er veel mee doen. In de klas gebruikte ik het al eens voor een poppenkast, en Pieter maakte er vorig jaar samen met zijn collega Sam een prachtig toneel van.’
- Hansje van Julia Donaldson: ‘Een grappig boek over een gansje dat denkt dat de beer, die ze ziet als ze uit het ei komt, haar papa is. Een verhaal over liefde, vriendschap en loslaten.’
- De walvis wilde meer van Rachel Bright: ‘Over een walvis met verzamelwoede. Hij wil alles bijhouden, maar eigenlijk probeert hij zo een leegte te vullen en duwt hij iedereen van zich weg. Alle dierenverhalen van Rachel Bright zijn prachtig, maar deze vind ik bijzonder ontroerend. Pieter moest er zelfs een traantje bij wegpinken.’
REEKS: De voorleesboekenkast
In de reeks 'De voorleesboekenkast' gaan we op bezoek bij enthousiaste voorlezers en hun kinderen. Wat zijn hun favoriete voorleesboeken? Hoe ziet hun voorleesritueel eruit?
