De voorleesboekenkast van Laura Verhulst
In de reeks ‘De voorleesboekenkast’ gaan we op bezoek bij enthousiaste voorlezers en hun kinderen. Wat zijn hun favoriete voorleesboeken? Hoe ziet hun voorleesritueel eruit? In deze aflevering duiken we in de voorleesboekenkast van Laura Verhulst (Madam Bakster) en haar dochter Aster van tweeënhalf.
Door Katrien Elen
‘Al voor mijn bevalling keek ik ernaar uit om te kunnen voorlezen. Het is iets wat ik herken uit mijn eigen kinderjaren. Op verschillende foto’s van vroeger zie je mijn ouders en mij met een boek. Die beelden hebben mijn herinneringen gevormd. Voor mij was het vanzelfsprekend om die traditie verder te zetten. Mijn vriend en ik zijn dus heel vroeg begonnen met voorlezen. Aster was amper een paar maanden oud. Ze was nog niet talig, maar we keken samen naar de prentjes.’
“Op verschillende foto’s van vroeger zie je mijn ouders en mij met een boek. Die beelden hebben mijn herinneringen gevormd. Voor mij was het vanzelfsprekend om die traditie verder te zetten.”
Eigen manier van voorlezen
‘Sinds kort slaapt Aster in haar eigen kamer. Daar hebben we een leeshoekje met een zeteltje ingericht waar we elke avond samen in kruipen voor bedtijd. Mijn vriend en ik lezen afwisselend voor. We doen dat allebei graag. Er wordt voor gevochten. (lacht) Onze aanpak is wel helemaal anders. Zelf stel ik veel vragen bij het voorlezen. Wat zie je? Wat doen de personages? Ik leg ook linken naar haar eigen leven. Bij een boek over emoties vraag ik bijvoorbeeld: Wanneer was jij verdrietig? Of waarom was jij vandaag boos? Ik vind het leuk wanneer een verhaal een aanleiding vormt om een inkijkje te krijgen in haar leefwereld.’
‘Mijn vriend is dan weer goed in verhalen verzinnen. Hij neemt er niet altijd een boek bij, maar maakt er soms een hele poppenkast van. Toen Aster naar haar grote kamer verhuisde, had hij een poppenkast gemaakt waarin een van haar knuffels ook een verhuis doormaakte. Ze snapt dat ze zich met die knuffel kan identificeren. Het helpt haar om te verwerken wat er in haar leven speelt. Dat improviseren is echt zijn talent. Er staan hier ook een paar gitaren en een piano. Soms verzint hij zelfs liedjes bij zijn verhalen. Ik zou dat niet kunnen. Ik ga gewoon naar de bib om een boek rond dat thema te zoeken.’
De keuze van Aster
‘Aster zit nu in een fase waarin ze graag doet alsof ze zelf voorleest. Ze benoemt dan wat ze ziet en maakt er haar eigen verhaal van. Dat is leuk om te zien. Nu er een tweede kindje op komst is, zullen we haar vermoedelijk snel betrekken bij het voorleesmoment van haar broertje of zusje. Nu leest ze soms al voor aan de kat, helaas een heel ondankbaar publiek.’ (lacht)
‘Ik vind het vaak moeilijk om op voorhand in te schatten welke boeken Aster leuk zal vinden. Zo was ze lange tijd fan van een vreselijk boek over een hotdog. Er zat totaal geen structuur of verhaal in, maar we hebben het maandenlang moeten voorlezen. Ik probeer daarom vooral tweedehandsboeken te kopen, soms op beurzen, maar ook op rommelmarkten. Daarnaast krijgen we vaak boeken cadeau. Vrienden weten dat lezen een belangrijke rol speelt in ons leven. Boeken circuleren ook geregeld binnen de familie. Aster heeft heel wat neefjes en nichtjes die ook graag lezen. Onderling geven we veel boeken door.’
‘Ik denk dat Aster in de toekomst vaker zelf boeken zal willen uitkiezen. In de bibliotheek doet ze dat nu al regelmatig. We gaan zeker om de paar weken en koppelen zo’n bezoek vaak aan een bijzondere gelegenheid. Omdat ze de overstap van haar babybedje naar een groot bed spannend vond, zijn we vooraf naar de bibliotheek gegaan. Samen hebben we boeken gekozen die ze in haar nieuwe bed kon lezen. We proberen om lezen zo echt als iets feestelijks te presenteren. Dat werkt. Ze vertelt vaak honderduit over haar boeken. Gisteren hoorde ik haar nog vertellen over een opa- en omakonijn die vogels spotten.’
‘Onze voorkeuren lopen niet altijd gelijk. Voor haar geboorte dacht ik dat we veel klassiekers zouden lezen, zoals Raad eens hoeveel ik van je houd van Sam Mc Bratney. Ik had ook de sprookjes van de gebroeders Grimm klaarliggen. Maar momenteel vindt ze het vooral leuk om naar prentjes te kijken. Een sprookjesboek met veel tekst spreekt haar nog niet aan.’
Boeken als spiegel
‘Boeken zijn een fijne manier om onderwerpen aan te brengen die spelen in haar leven. Rond potjestraining hebben we wat boeken liggen, net als rond de komst van een nieuwe baby. We merken dat boeken Aster helpen om zich in te leven in nieuwe situaties. Op mijn zolderkamer liggen ook boeken klaar over rouw en de dood. Asters biologische papa is voor haar geboorte overleden aan kanker, maar voor die boeken is het nog wat te vroeg.’
‘Kanker is helaas nog altijd een thema in ons leven. Mijn papa is ziek. Alex en de dapperste opa ter wereld is een boek dat in kindertaal uitlegt wat kanker inhoudt: welke symptomen iemand kan hebben, hoe de ziekte eruitziet… Als we in het ziekenhuis zijn, merk ik dat Aster de context herkent vanuit de boeken.’
‘Ons gezin is niet typisch. Aster heeft twee papa’s: haar biologische papa van wie ik na zijn dood zwanger werd via inseminatie, en mijn vriend die haar opvoedt sinds haar geboorte. In de meeste boeken zie je nog altijd weinig gezinnen die afwijken van de norm. Als dat wel zo is, draait het hele boek daar vaak rond. Dat vind ik jammer. Ik zou graag eens een boek zien over potjestraining met twee mama’s. Tegelijk snap ik het dat de representatie van ons gezin ondervertegenwoordigd is in de literatuur. Veel minder mensen kunnen zich identificeren met boeken met heel unieke gezinscontexten. Wij vangen dat op door zelf verhaaltjes en toneeltjes te bedenken waarin Aster zich kan herkennen.’
‘Wat ik vandaag soms mis in het aanbod, zijn kinderboeken over onrecht in de wereld. Er is oorlog, er is onrechtvaardigheid, er is veel om ons zorgen over te maken. Maar hoe breng je dat over aan een kind zonder fatalistisch te worden? Veel boeken schetsen nu een heel positief wereldbeeld. Daardoor creëer je een soort bubbel. Een kinderboek dat daar wel op inspeelt is Samen hier van Oliver Jeffers. Dat boek toont hoe de wereld soms druk en luid kan zijn, en soms ook rustig. Op sommige plaatsen is er oorlog, op andere niet. Op sommige plaatsen vinden mensen geld heel belangrijk, op andere minder. Dat vind ik een heel sterk boek.’
‘Ik heb belachelijk veel boeken over taarten. Beroepsmisvorming, vrees ik. Waar is de taart? Van Thé Tjong-Khing is een boek zonder tekst waarbij je zelf een verhaal kunt verzinnen bij de illustraties. Ik begin dan gewoon vragen te stellen. Wat zie je allemaal? Wat zouden ze aan het doen zijn? Zo komt het verhaal vanzelf op gang. De lekkerste taart van Madelon Koelinga gaat over twee concurrerende bakkers die allebei de beste taart willen bakken. Wanneer ze hun taarten naar de burgemeester brengen, botsen ze tegen elkaar en ontdekken ze dat samenwerken beter werkt. Extra troef: het zijn geen mama’s die bakken, maar twee papa’s.’
Met de zaklamp onder de dekens
‘Ik heb zelf altijd graag gelezen. Als kind bracht ik de dikste exemplaren mee uit de bib. Daarmee kroop ik met een zaklamp onder de dekens. Ik hield van de tearjerkers van Dirk Bracke en van Thea Beckman. Kruistocht in spijkerbroek heb ik zeker twintig keer gelezen. Ook Loverboys van Helen Vreeswijk was een hit. Alles wat een beetje dramatisch was, sprak mij aan. Intussen is mijn smaak gelukkig geëvolueerd. Ook Harry Potter heb ik verslonden. Ik hoop dat die vonk later overslaat op Aster.’
‘Nu lees ik iets minder frequent, het leven is druk, maar het is voor mij geen optie om niet in een boek bezig te zijn. Ik lees dus elke dag, al is het maar even. Er slingeren hier ook overal boeken rond. Vandaag laat ik me wel meer leiden door de schoonheid van taal. De plotontwikkeling is voor mij minder belangrijk geworden. Geef mij maar psychologische romans waarin je echt in de diepte gaat en een personage doorgrondt. Thrillers zijn niets voor mij. Tijdschriften zijn mijn guilty pleasure. Aster ziet me er zo vaak in lezen dat ze me imiteert. We hebben foto’s waarop ik aan tafel een krant of tijdschrift lees terwijl zij een jaar is en doet alsof ze leest in haar kleurboek. Zien lezen doet lezen zeker?’
“Het is voor mij geen optie om niet in een boek bezig te zijn. Ik lees dus elke dag, al is het maar even. Er slingeren hier ook overal boeken rond.”
VIER TIPS VAN LAURA
- Coco kan het! van Loes Riphagen: ‘Dit boek over een vogeltje dat niet durft te vliegen, vinden we allebei leuk. Wanneer het vogeltje vertrouwen krijgt, waagt het toch de sprong. Het is een heel empowerend verhaal. Ik merk dat het Aster beïnvloedt. Dan hoor ik haar zeggen: “Ik kan het ook”.’
- Het kleurenmonster van Anna Llenas: ‘Aan dit boek hebben we veel plezier beleefd. Het gaat over een monster dat verschillende kleuren in zich heeft, die elk een emotie vertegenwoordigen. Het helpt haar om haar eigen emoties te benoemen.’
- Kontvis van Pauline Pinson: ‘Een grappig en absurd verhaal over een vis die eruitziet als een kont en een plekje in de wereld zoekt. Zijn rare uiterlijk blijkt uiteindelijk zijn sterkte. Hij ontdekt dat hij vissers afschrikt en kan zo zijn vriendjes redden.’
- Je bent al alles van Hanne Luyten: ‘Dit populaire boek over een garnaal die vriendjes wil maken en daarvoor heel hard zijn best doet, is ook bij ons een klassieker in huis.’
REEKS: De voorleesboekenkast
In de reeks 'De voorleesboekenkast' gaan we op bezoek bij enthousiaste voorlezers en hun kinderen. Wat zijn hun favoriete voorleesboeken? Hoe ziet hun voorleesritueel eruit?
