In het atelier van Elise Vandeplancke

Kleo en Miro

‘Hoe werk ik eigenlijk?, vroeg ik me onlangs af. Omdat ik de laatste tijd zo bezig geweest ben met moeder zijn en tussendoor illustratie-opdrachten tot een goed einde brengen, lijkt het alsof ik mijn routines terug moet opbouwen. Het goede is: mijn dochtertje Kleo is net gestart in de kleuterschool en mijn zoontje Miro mag eindelijk vijf dagen per week naar de crèche. Ondanks de vroege ophaaltijden daar – 15u30! – kan ik dus weer vaker in mijn atelier zitten. Het is een lichte ruimte boven in huis waar ik treinen zie passeren – we wonen naast het spoor – en waar ik in alle vrijheid mijn vele ideeën kan vormgeven.’

The Washington Post

‘Ik ga heel goed op korte krantendeadlines, net omdat ideeën en oplossingen bedenken mij het meest voldoening en plezier geven. Een redactie belt, vraagt om een illustratie tegen het einde van de dag en ik mag direct in mijn hoofd inspiratie gaan zoeken. In die fase is alles nog mogelijk. Anderen krijgen daar misschien stress van, maar ik vind dat het allerleukst. Nog tijdens de uitwerking word ik al zo enthousiast over nieuwe ideeën dat ik me ongeduldig afvraag wanneer ik ook die kan uitproberen. Eén keer werd ik zelfs gevraagd voor een opdracht voor The Washington Post; de endorfines die toen vrijkwamen waren superzot.’

“Ik ga heel goed op korte krantendeadlines, net omdat ideeën en oplossingen bedenken mij het meest voldoening en plezier geven.”

Propaganda voor power naps

‘Weet je wat mijn truc is? Middagdutjes doen. Mijn eindwerk aan Sint-Lucas (waar ze grafische vormgeving studeerde, red.) was al een propagandacampagne voor power naps. Ze geven je hersenen de kans om andere verbindingen te leggen dan als je wakker en vaak overprikkeld bent. Na twintig minuten in de zetel krijg ik meestal zoveel invallen dat ik er direct kan invliegen. Bij hoge uitzondering heb ik ook een cola nodig. (lacht) Voor klanten teken ik op mijn Wacom-tablet, met Photoshop. Ik leerde daar op mijn vijftiende mee werken, op school in Gent, dus die handelingen zitten er zo diep in dat ik gerust ben dat ik mijn deadline ga halen.’

Matisse

‘Anders dan bij korte opdrachten heb ik op papier, doek of hout te veel tijd om te twijfelen, waardoor ik te weinig vanuit mijn gevoel of het puur visuele werk. Daarom ging ik een tijd geleden schilderlessen volgen: om te oefenen in loslaten; niet elk beeld moet ik kunnen uitleggen. Kunstenaars als Matisse bewonder ik net omdat ze rechtstreeks vanuit hun plezier schilderden, en niet via een hoofdelijke omweg. Ook van Henri Rousseau heb ik hier boeken staan, maar aan mijn muren hangen vooral eigen schetsen en affe opdrachten. Ik kijk er vaak naar, waardoor ik er meer dan vroeger in slaag om in een eigen stijl en universum te blijven.’

Zomervoorraad

‘Ook als ik gefrustreerd ben of vastloop, kijk ik rustig naar wat ik op mijn magneetbehang verzamelde – dat wisselt soms wekelijks – of ik blader in mijn schetsboek. Deze zomer is dat goedgevuld geraakt, vooral tijdens de dutjes van de kinderen, met tekeningen zonder doel. Die vormen een dankbare voorraad voor drukkere momenten. Zo vond ik tussen mijn probeersels een leuke kat die het sluitstuk werd voor mijn campagnebeeld voor de Voorleesweek. Zo’n beeld moet van ver in het oog springen én van dichtbij verrassingen bevatten, daarom zoek ik altijd naar genoeg speelse elementen en contrasten. Groot-piepklein, bolvormig-stakig.’

“Op papier, doek of hout heb ik te veel tijd om te twijfelen, waardoor ik te weinig vanuit mijn gevoel of het puur visuele werk. Daarom ging ik een tijd geleden schilderlessen volgen: om te oefenen in loslaten; niet elk beeld moet ik kunnen uitleggen.”

Een paard opblazen

‘Nog niet zo lang geleden probeerde ik al mijn vormen te vereenvoudigen tot een driehoek, vierkant of cirkel – mijn docenten hamerden erop: schrap al het overbodige. Maar na een tijdje vond ik de figuren in mijn beelden toch te anoniem, waardoor ik nu weer gezichten en expressies toelaat. Toch blijf ik mezelf graag beperkingen opleggen, ook qua kleur; ik zit nu in een blauw-en-groene periode. Een andere uitdaging waar ik geen genoeg van krijg, is om figuren op te rekken of fantasievol te verdraaien. Hoe extreem kan ik bijvoorbeeld de vorm van een paard opblazen zodat het toch herkenbaar blijft en geen dinosaurus lijkt?’ (lacht)

Compostwormen

‘Sinds ik moeder ben, zit mijn hoofd zo vol dat ik soms zelfs geen podcasts aankan tijdens het werken. Maar de kindjes brengen mij ook zoveel fantasie en luchtigheid. In de speeltuin valt de werkdruk van mij af, en terwijl ik Kleo voorlees, voel ik weer de drang om zelf een boek te maken. In de lades van mijn kast liggen papieren waarop ik ooit een verhaal over wormen in de compostbak schilderde. De twijfelaar in mij vond het toen niet goed genoeg, en nog altijd vind ik het het comfortabelst om andermans verhalen te verbeelden. Maar sinds Kleo zot blijkt van de wormen in de tuin, moet ik misschien toch echt eens uit mezelf putten?’

De drie p's

‘Op de roze wolk na mijn dochters geboorte heb ik enorm veel geschilderd, in de dakkamer die samen met mijn atelier verbouwd is. Kleo sliep zo goed dat ik haar naast mij kon zetten, iets wat bij Miro niet lukt. Ik ben nu ook rapper terug beginnen werken omdat er geld moet binnenkomen. In die zin kreeg ik ooit een tip die misschien raar klinkt, maar heel nuttig is: je mag pas ‘ja’ zeggen op een opdracht als minstens één, maar liefst twee van de drie p’s gegarandeerd zijn: poen, prestige, plezier. Even handig vind ik het om een maandschema af te printen en zo letterlijk te zien of ik genoeg dagen heb om extra werk te aanvaarden.’

Duwtje in de rug

‘Omdat ik weet dat je frisser bent nadat je bewogen hebt, ga ik iedere week zwemmen met een vriendin. Voor de rest ben ik niet per se sportief, maar ik vond het wel heel geestig om skateboards te designen. Ik ontwierp ook al wijnkratjes en een deken; lekker functioneel en verslijtbaar. Met een groep vrienden organiseer ik graag ‘Potloodvenster’, een zine-feest dat sinds 2022 verrassend gegroeid is. Ik vind het elke keer superinteressant om te horen hoe andere makers in het leven staan. Het voelt als een duwtje in de rug als zij vertellen dat ze vooral hun eigen ding blijven doen en zo het vuur brandend houden.’

“Soms krijg ik de raad om zelf met AI te illustreren, maar dan snap je niet waarom ik besta. Ik wil niet hele dagen prompts zitten schrijven. Het is net omdat ik met woorden niet alles gezegd krijg dat ik zo graag teken.”

Geen paniek (meer)

‘Vorig jaar sloeg bij mij en mijn creatieve vrienden de AI-bom in. Onze jobs zijn al zo onzeker, ik had net kindjes gekregen, en artificiële intelligentie leek er nog een wankel niveau aan toe te voegen. Intussen panikeer ik minder en geloof ik dat er weliswaar illustratoren en opdrachten zullen verdwijnen, maar dat AI ook zoveel crap zal genereren dat er altijd nood zal blijven aan menselijke creativiteit. Soms krijg ik de raad om zelf met AI te illustreren, maar dan snap je niet waarom ik besta. Ik wil niet hele dagen prompts zitten schrijven. Het is net omdat ik met woorden niet alles gezegd krijg dat ik zo graag teken.’

REEKS: In het atelier

Hoe ziet de werkruimte van illustratoren eruit? Wat zijn hun rituelen, talismannen en eigenaardigheden? Waaruit putten ze inspiratie en hoe komen ze tot hun beste werk? Journaliste Katrien Steyaert mag binnenkijken in hun ateliers en in hun creatieve geesten. Michiel Devijver maakt er foto’s bij.