Waar kan je subsidies voor leesbevordering aanvragen?

Dit overzicht zal worden geüpdatet bij wijzigingen. Een eerste versie werd in april 2023 gepubliceerd. Informeer je telkens grondig voor inhoudelijke en praktische details over deadlines, voorwaarden en procedures bij de subsidiegever in kwestie.

Projectsubsidies kunnen impulsen geven aan groot- en kleinschalige initiatieven. Projecten die als experiment worden opgezet of die na een pilootfase breder worden uitgewerkt, hebben dankzij projectsubsidies meer mogelijkheden om de vooropgestelde doelstellingen te realiseren. Ook voor leesbevordering bestaan er verschillende projectsubsidies van de Vlaamse overheid of overheidsorganisaties. Elke subsidielijn legt eigen accenten en voorwaarden die we hieronder kort toelichten.

Wil je met jouw organisatie een project rond leesbevordering opzetten, is het natuurlijk belangrijk dat het effectief leesbevordering nastreeft. Je kan meer informatie terugvinden in volgende artikels die verduidelijken wat leesbevordering nu zoal inhoudt en welke factoren een rol spelen:

• Wat maakt krachtige leesbevordering?
• Hoe bevorder je intrinsieke leesmotivatie?
• Groeien als lezer in een doorgaande leeslijn
• Lezen ontleed – welke aspecten spelen een rol in onze leesontwikkeling?

Leesbevordering heeft daarnaast ook raakvlakken met geletterdheid, taalontwikkeling, literatuuronderwijs … Vaak zijn deze invalshoeken ook mogelijk om projectsubsidies te verkrijgen, al moeten ze eerder aanvullend zijn en wordt er verwacht dat leesbevordering de voornaamste focus is van het project.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Als referentieorganisatie over lezen en leesbevordering ontvangt Iedereen Leest via Literatuur Vlaanderen structurele werkingssubsidies om haar missie te verwezenlijken. Iedereen Leest is zelf geen subsidiegever, maar je kan wel beroep doen op ons voor advies, ervaring- en kennisdeling. Iedereen Leest deelt via haar website theoretische achtergrondinformatie en praktijkvoorbeelden met de brede sector en iedereen die interesse heeft in leesbevordering.

In opdracht van de Vlaamse Regering ondersteunt Literatuur Vlaanderen de letterensector. Ze doet dat o.a. met verschillende subsidielijnen. Voor openbare bibliotheken zijn er subsidies voor leesbevordering. Hiervoor komen initiatieven en projecten in aanmerking die expliciet inzetten op (activiteiten rond) leesbevordering en verdere professionalisering van het bibliotheekteam. Een toegekende subsidie kan dus niet enkel gebruikt worden om boeken aan te kopen of een leesruimte in te richten. In 2026 werd deze subsidielijn grondig hervormd.

Iedereen Leest is nauw betrokken bij deze subsidielijn: ze adviseert bibliotheken, zowel bij hun projectidee als tijdens het verloop van een goedgekeurd project. Na afloop worden inzichten gedeeld met de sector, bijvoorbeeld als praktijkvoorbeeld of via de Iedereen Leest Academie. Openbare bibliotheken kunnen tweemaal per jaar een subsidie voor leesbevordering bij Literatuur Vlaanderen aanvragen.

Het Fonds Rita Ghesquière – opgericht door de familie van de in 2018 overleden Rita Ghesquière, professor dr. literatuurwetenschapper aan KU Leuven – wil zowel educatieve als wetenschappelijke projecten ondersteunen die het creatief lezen en schrijven van kinderen en jongeren bevorderen. Bijzondere aandacht gaat naar werkingen die kansengroepen bereiken en via een project bijkomend aandacht willen besteden aan lezen, schrijven of andere vormen van literatuurbeleving.

Individuen, organisaties en feitelijke verenigingen kunnen een aanvraag indienen tot 30 juni 2026. Het fonds wordt beheerd door de Koning Boudewijnstichting.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Naast de subsidies voor leesbevorderingsprojecten die bovenlokaal of Vlaanderenbreed worden ontwikkeld, zijn er ook regionale en lokale mogelijkheden voor aanvullende subsidies rond leesbevordering. Omdat deze oproepen zich richten naar lokale actoren en het lokale subsidiereglementen betreft, heeft Iedereen Leest geen zicht op het geheel. Check hiervoor dus de mogelijkheden bij je eigen gemeente of stad. De Vlaamse Gemeenschapscommissie zet bijvoorbeeld verschillende subsidielijnen uit voor organisaties in Brussel. Daarnaast zijn er in sommige gemeenten bijvoorbeeld wijkbudgetten voor initiatieven van buurtbewoners, of zijn er projectsubsidies die gericht zijn op verbinding, innovatie of participatie. Ook daar maken leesbevorderingsgerichte acties kans, want leesbevordering kan bijdragen aan zowel individuele als maatschappelijke doelstellingen.

Naast deze rist aan subsidiemogelijkheden door overheidsinstanties, kan je als organisatie of particulier ook andere vormen van financiële ondersteuning aanspreken. In Vlaanderen zijn er verschillende serviceclubs actief met een (al dan niet specifieke) focus op maatschappelijke dienstbaarheid. Daar zou een leesbevorderingsactie of -project in aanmerking kunnen komen voor ondersteuning. Ook hier geldt dat je je best goed informeert op voorhand.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Ten slotte kan een grootschalig initiatief als De Warmste Week ook kansen bieden voor acties rond leesbevordering of lezen, mits deze passen binnen het thema of de doelgroep die De Warmste Week vooropstelt.

Denk je nog aan andere overheidssubsidies of financiële mogelijkheden rond leesbevordering die niet in dit artikel vermeld staan? simon.bequoye [at] iedereenleest.be (Laat het ons weten!)