Internationale uitwisseling over de kracht van prentenboeken en comics

In oktober maakte Iedereen Leest kennis met Yolanda Romero Vallejo, onderzoeker aan de Universiteit van Cádiz (Spanje). De uitwisseling leidde tot boeiende inzichten over de samenwerking tussen openbare bibliotheken en scholen, en hoe professionals prentenboeken en comics inzetten om het leesgedrag te stimuleren bij 8- tot 10-jarigen.

© Simon Bequoye en Iedereen Leest

Yolanda Romero Vallejo werkt als PhD-onderzoeker aan de Universiteit van Cádiz, in het zuiden van Spanje. Ze werkt voor haar onderzoek een interventieprogramma uit in scholen en openbare bibliotheken. Leerkrachten en bibliotheekmedewerkers gaan er aan de slag met prentenboeken en comics voor 8- tot 10-jarigen. Yolanda wil nagaan in welke mate de interventie bijdraagt aan een verbeterde leesmotivatie.

In haar doctoraatstraject verblijft ze enkele maanden aan de UGent om ervaringen uit te wisselen met onderzoekers van de vakgroep Taal, Leren, Innoveren, maar ook met maatschappelijke organisaties zoals Iedereen Leest, die Yolanda’s uitnodiging met plezier aanvaardde. Ons oor te luister leggen over landsgrenzen heen leert ons immers welke aanpak er in andere contexten aanslaat, en welke gezamenlijke succesfactoren of uitdagingen we delen.

Yolanda Romero Vallejo met collega's Iris Vansteelandt (links) en Eva Devos (rechts) - © Simon Bequoye en Iedereen Leest

Onderwijsexperte Iris Vansteelandt gidste Yolanda niet enkel door enkele relevante onderzoekspapers van Vlaamse academici, ze lichtte ook SCALE toe, een vierjarig onderzoeksproject waarin Iedereen Leest een valoriserende rol in opneemt. SCALE zet in op een schoolbrede aanpak om de lees- en schrijfvaardigheid te versterken van middelbare scholieren. Het project zit momenteel in een opstartfase en brengt naast enkele literatuurstudies in kaart in kaart hoe secundaire scholen de nexus lezen en schrijven aanpakken. Later in het project gaan secundaire scholen aan de slag binnen een professionaliseringstraject rond dit thema. De resultaten zullen onder andere leiden tot een nieuw leertraject bij de Iedereen Leest Academie.

Vormingscoördinator Sarah Vluymans schoof dan ook mee aan tafel met Yolanda. Zij coördineert de Iedereen Leest Academie en gaf tekst en uitleg bij de pijlers rond krachtige leesbevordering. Met die pijlers zorgt Iedereen Leest voor een gedeeld verhaal over leesbevordering, zodat leerkrachten en bibliotheekmedewerkers sneller raakvlakken vinden om elkaar te versterken. Yolanda herkende de uitdaging om de neuzen in dezelfde richting te krijgen. In Spanje mag er dan wel een strategisch plan rond leesbevordering zijn, opgesteld door de federale regering, leesbevordering blijft er voornamelijk een verantwoordelijkheid op lokaal niveau. Scholen en bibliotheken in Spanje kunnen zich helaas nog niet verhalen op een ondersteunend kader of op een leerplatform zoals de Iedereen Leest Academie.

Dat gevoel resoneerde bij beleidsmedewerker Simon Bequoye, die in 2025 in het kader van een Erasmus+-project op uitwisseling ging in het Spaanse Baskenland (San Sebastián) en in Andalusië (Sevilla), op een boogscheut van de alma mater van Yolanda. Hij ging er in gesprek met bibliotheken en socioculturele organisaties om hun initiatieven te leren kennen voor kwetsbare doelgroepen. Die uitwisseling bracht heel wat inspiratie op, dat de grondstof werd voor een online leertraject over de bib als derde plek voor mentaal kwetsbare volwassenen.

Yolanda werd tijdens haar bezoek rondgeleid in de vakbibliotheek van Iedereen Leest door bibliothecaris Eva Devos. De vakbib omvat naast heel wat kinder- en jeugdliteratuur een breed scala aan vakliteratuur over leesbevordering en jeugdliteratuur, met zowel onderzoekspublicaties als praktijkgerichte boeken. Yolanda heeft alvast een nieuw ‘to read’-lijstje op zak. Zelf onderzocht ze aan de Universiteit van Évora (Portugal) de plaats van prentenboeken en comics in de collectie van de openbare bibliotheek (de resultaten zijn verwerkt in een paper die momenteel in revisie is). Yolanda ging na welk onderdeel deze boeken kregen, hoe ze gepromoot en zichtbaar gemaakt werden. Daarnaast werkte ze een paper uit over prentenboeken waarin de zee een rol speelde – een ideaal aanknopingspunt voor Jeugdboekenmaand, dat in 2027 ‘Water’ als campagnethema heeft.

Samen met Yolanda wisselden de medewerkers van Iedereen Leest nog internationale contacten uit – zoals het Europees leesbevorderingsnetwerk EU Read, of het recent opgestarte Child Juries in Literary Prizes, waar Iedereen Leest in het kader van de Leesjury mee aan tafel schuift. Een bezoek aan Hotel Dumont, het kantoor van Iedereen Leest en Literatuur Vlaanderen, sloot Yolanda af met een kennismaking met Lien Devos van Literatuur Vlaanderen. Ze spraken er over de werkbeurzen waarmee Literatuur Vlaanderen vertalers ondersteunt, om zo prentenboeken van Vlaamse illustratoren op de internationale markt in de kijker te zetten.

De medewerkers van Iedereen Leest en Literatuur Vlaanderen waren zeker nog niet uitgepraat. Het werd een boeiend gesprek over uiteenlopende thema’s. Het eerste contact is gelegd!

Mis niets van Iedereen Leest